Het veelgeprezen wondermiddel
In talrijke reclamespotjes, in tijdschriftadvertenties en in drogisterijen lachen gelukkige vrouwen en mannen met een strakke, stralende huid ons tegemoet, die hyaluronzuur aanprijzen als een verjongend schoonheidsserum. Maar wat is hyaluronzuur eigenlijk precies? Hoe werkt het? Waar wordt het voor gebruikt?
De geschiedenis van hyaluronzuur
Vloeibaar hyaluronzuur werd voor het eerst ontdekt in 1934 door de twee medici Karl Meyer und John Palmer tijdens het onderzoeken van runderogen. Commercieel werd de substantie in het begin niet in de cosmetische industrie gebruikt. In 1942 diende een bakker in Boedapest een patent in om hyaluronzuur te gebruiken voor bakproducten als eiwitvervanger. Pas in de jaren 80 werd het in cosmetica gebruikt, waarbij het als een hooggeprijsd product werd verhandeld. In die tijd werd hyaluronzuur nog uitsluitend gewonnen uit dierlijke bronnen, vooral uit de kammen van hanen. Het allergiepotentieel was hoog.
Sinds 1997 zijn er biotechnologische procedés waarmee de fermentatieve productie van hyaluronzuur uit gist mogelijk werd. Hierdoor konden het allergiepotentieel en ook het risico op bijwerkingen aanzienlijk worden verminderd, wat deze uiterst interessante substantie hielp bij haar triomftocht in de cosmetische industrie.
Wat is hyaluronzuur?
Hyaluronzuur (HA) is geen zuur, maar een koolhydraat, meer bepaald een mucopolysacharide, dat in het hele lichaam voorkomt. De complexe structuur kan uit enkele duizenden suikers bestaan. Wanneer de moleculen niet aan elkaar gebonden zijn, binden ze zich aan water en ontstaat er een gelvormig materiaal met een hoge viscositeit en drukbestendigheid. Hyaluronzuur wordt op natuurlijke wijze door het menselijk lichaam geproduceerd.
Voorkomen in het lichaam
In het menselijk lichaam is de meervoudige suiker hyaluronzuur op veel plaatsen aan te treffen:
- in het bindweefsel van de huid
- in de botten
- in de gewrichtsvloeistof (synoviale vloeistof)
- in kraakbeen
- in het glaskantig lichaam van het oog
Door zijn ruimtelijke structuur is het voor hyaluronzuur mogelijk om grote hoeveelheden water te binden. Zijn "smerende" (visco-elastische) eigenschappen dragen bij aan de wrijvingsloze mechanica van de gewrichten. De substantie houdt het bindweefsel van de huid strak en geeft het vorm, stabiliteit en elasticiteit.
Met de jaren vermindert het aandeel hyaluronzuur in het lichaam. Al vanaf het 25e levensjaar neemt de productie van de stof in het lichaam af.
Toepassingsgebieden van hyaluronzuur
Hyaluronzuur wordt op verschillende gebieden ingezet:
- Orthopedische geneeskunde: bij de behandeling van artrose (gewrichtsslijtage).
- Anti-aging: rimpelinspuiting met hyaluronzuur wordt al sinds de jaren 80 aangeboden.
- Cosmetica: producten beloven een verbetering van de stevigheid, hydratasië en elasticiteit van de huid. Bovendien zouden sommige ook lichte rimpels kunnen verwijderen. In de ingrediëntenlijst is hyaluronzuur te herkennen als „Hyaluronic Acid“ of „Sodium Hyaluronate“.
- Hyaluron-injecties: injecties met hyaluronzuur worden gebruikt voor borst- of lipvergroting.
- In voedingssupplementen - Droge ogen: veel oogdruppels en -gels voor de behandeling van droge ogen bevatten hyaluron.
- Droge huid: sommige crèmes en lotions zoals bodylotions en zonnebrandcrèmes bevatten hyaluron voor hydraterende doeleinden.
Zo werkt hyaluronzuur
Op natuurlijke wijze moet hyaluronzuur in verschillende producten en op verschillende manieren het verouderingsproces tegengaan, vocht hydrateren, opvullen en nog veel meer. Wat is er waar van deze beloften?
Er worden verschillende varianten van hyaluronzuur in producten gebruikt, die verschillende effecten bereiken:
- Langeketenversies bezitten lange molecuulketens die niet in de huid binnendringen en daarom op de huid blijven liggen. Zo wordt het vocht aan de bovenste huidlaag gebonden. Deze film kan echter snel worden afgewassen en de positieve effecten van het gladstrijken en verstevigen van de huid zijn van korte duur.
- Korteketenhylauronzuur kan in diepere huidlagen binnendringen. Zo kan het in de huid water binden en de huid van binnenuit opvullen, waardoor rimpels worden verminderd. Vocht kan langer in de huid worden opgeslagen, waarbij echter geen verandering op lange termijn te verwachten is.
Nog langer werkt hyaluronzuur dat door medici in de huid wordt gespoten. Dit wordt pas na enkele maanden afgebroken en bewerkt een opvulling en versteviging van de huid.
Ten slotte kan worden vastgesteld dat hyaluronzuur het lichaam ondersteunt met zijn specifieke eigenschappen, zoals de hoge waterbinding, de drukbestendigheid en de viscositeit. Verschillen in de werkingsduur zijn gebaseerd op de vorm van opname.